توصيه‌هايي براي شکوفايي استعداد خلاق دانش‌آموزان

ايسنا:عناصر تشكيل دهنده‌ي خلاقيت عبارتند از قلمرو مهارت‌ها، به كار بردن مهارت‌ها در راه جديد و انگيزه است.
به گزارش سرويس نگاهي به وبلاگ‌هاي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، بلاگر'' تفكر خلاق'' به نشاني http://mhm.blogsky.com نوشته است: خلاقيت، داراي عناصر تشکيل دهنده‌يي است ، اولين عنصر ، قلمرو مهارت‌ها است که‌ مربوط به استعداد، آموزش و تجربه در يک زمينه خاص است و به عنوان مواد اوليه کار محسوب مي شود زيرا ، براي اينکه در يک حوزه خاص ، خلاق شوند ، بايد داراي مهارت لازم در آن زمينه باشند . عنصر دوم اينكه مهارت‌هاي خود را در راه جديدي به کار اندازند . اين ويژگي ها يا مهارت ها را ميتوان با آموزش و تجربه گسترش داد . عنصر سوم ، انگيزه است ، انگيزه ميل به کار به خاطر همان کار است . اصولا انگيزه زماني ايجاد مي‌شود که شخص ، کار را جالب ، جذاب و رضايت آميز ببيند و به انجام آن علاقه مند شود .

در ادامه اين نوشته به روش‌هايي براي ايجاد تفکر خلاق اشاره و براي مثال توصيه‌هايي به معلمان براي به کارگيري شيوه‌هاي مناسب براي فراهم كردن رشد خلاقيت در دانش آموزان شده است كه عبارتند از:
* استفاده از مغايرت‌ها : ارايه مطالبي که خلاف باورها‌ي مرسوم و عمومي علمي باشد ، مثلاً معلم در درس علوم از دانش آموزان بخواهد که نظريات قديمي را رد کنند و بدين ترتيب دانش آموزان را بر انگيزاند تا چيزها را ارزيابي کنند و راه‌هاي جالبي براي آزمون و اثبات کردن مسايل بيابند .
* استفاده از تمثيل : معلم به دانش‌آموزان کمک کند تا با استفاده از چيزهايي که قبلاً مي دانستند در موقعيتي مشابه به اطلاعات ، حقايق و اصول تازه‌يي دستيابند . به آنها نشان داده شود چگونه محصولات علمي بر اساس موقعيت‌هاي مشابه شکل گرفته‌اند .
* توجه دادن به کمبودها و خلاء موجود در دانش: از دانش آموزان خواسته شود به جاي آنکه به دانستني‌هاي انسان بپردازند آنچه را که براي انسان مجهول مانده است بررسي کنند . مهارتهاي دانش آموزان را براي جستجوي شکافهاي ، ناشناخته ها و مجهولات توسعه دهند . معلم بايد از دانش آموزان بخواهد تا تمام تعاريف ممکن يک مساله و همچنين موارد نقض آن را جست و جو کنند .
* تقويت تفکر درباره امکانات و احتمالات: فرصت‌هايي ايجاد شود تا به سوال‌هايي مانند چطور ، اگر ، يا از چه راه‌هايي پاسخ داده شود و حتي خود وادار به پاسخ دادن به آنها بشود . دانش‌آموزان بايد بفهمند چگونه يک چيز به چيزديگر منجر مي شود . هنگام گفتن مساله به دانش آموزان فرصت انديشيدن به راه‌هاي مختلف حل مساله داده شود.
* استفاده از سوال‌هاي محرک: معلم بايد بيشتر به گزاره‌هاي پرسشي که نياز به درک عميق دارد ، توجه کند و از سوال‌هايي که نياز به ترجمه، تفسير، تعريف، اکتشاف و تجزيه و تحليل دارد استفاده کند .

* ايجاد فرصتهايي براي دانش آموزان تا رازهايي هر چيز را جستجو کنند .

* تشويق به مطالب زندگي افراد خلاق .

* تقويت تعامل دانش آموزان با اطلاعات قبلي: ايجاد فرصت‌هايي براي دانش آموزان تا با اطلاعاتي که دارند بازي کنند و به آنها کمک کنند و فرصت دهند تا بتوانند با استفاده از حقايق و اطلاعات که قبلا آموخته‌اند کارهايي را تجربه کنند.

* تقويت مهارت‌هاي مطالعه خلاق: از دانش آموزان خواسته شود به جاي آنکه بگويند چه خوانده‌اند ، عقايدي را که در نتيجه آنچه خوانده‌اند، به دست آورده‌اند، بيان کنند .

* ايجاد ابهام و تقويت آن: همه مي‌دانند دانش آموزان زماني ياد مي‌گيرند که با موفقيت‌هاي حل مساله مواجه باشند . بنابراين معلم بايد موقعيت يادگيري را بيان نکته‌يي آغاز کند و سپس دست نگهدارد و اجازه دهد دانش آموزان خود با اطلاعات بازي کنند و درگير شوند ، اين روش خوبي است که منجر به يادگيري خود هدايتي مي شود .

* استفاده از روش اکتشافي: در روش اکتشافي ، دانش آموز خود به جستجوي راه حل مي رود و معلم نقش راهنما را ايفا مي کند . در اين روش بيش از جواب مساله چگونگي يافتن جواب مهم است . دانش‌آموز خود به اطلاعاتي که پيرامون مساله توجه مي‌كند و حتي ممکن است تغييراتي در آن ايجاد کند . بدين ترتيب امکان تجربه شخصي توسط دانش آموزان ، موقعيت يادگيري را براي آنها جذاب و مطبوع و انگيزه‌هاي دروني آنها را تقويت مي‌کند . همه اين جنبه‌ها در کشف و شکوفايي استعداد خلاق دانش آموزان تأثير مستقيم دارد .